Afval als voedingsbodem voor nieuwe producten: Bij De Clique in Utrecht doen ze het.

01-08-2023 12:27:00

Afval recyclen gebeurt steeds meer in Nederland. Toch belanden er nog veel te veel biostromen zoals koffiedik, snij- en voedselresten bij het restafval, waarna deze laagwaardig worden vernietigd in verbrandingsovens. Dat moet anders, vond ook De Clique Utrecht. Zij kwamen daarom met het initiatief om van lokaal afval in Utrecht (lees: waardevolle grondstoffen) circulaire producten te maken. Iets wat vaker nodig gaat zijn voor het door de politiek beoogde circulair Nederland in 2050. Maar hoe werkt dit systeem precies? En wat hebben accommodaties en andere bedrijven in de recreatiesector eraan? Dat en meer bespreken we in deze blog.

De clique

De dag beginnen zonder een kopje koffie is voor veel mensen een taboe. Het liefst met een belegde boterham en als het kan verse sinaasappelsap ernaast. Ook bij accommodaties verwachten gasten een fatsoenlijk ontbijt of lunch wanneer deze bij het verblijf inbegrepen is, om nog maar niet te spreken over de uitgebreide eisen wanneer een buffet wordt aangeboden. Maar een constante vraag naar voedselproducten brengt ook veel afval met zich mee dat vaak in de afvalbak belandt, en dat is zonde.

Veel van dit afval kan namelijk veel beter gebruikt worden dan als goedkope brandstof voor verbrandingsovens. Dit vergt echter wel 2 aanpassingen omtrent onze omgang met afval. Allereerst dient er gestopt te worden met het gebruik van de term ‘afval’, wat volgens de Van Dale per definitie impliceert dat het weggegooid dient te worden. In plaats daarvan is een meer toepasselijke term nodig die de bruikbaarheid van deze voedselresten beter omschrijft, namelijk: waardevolle grondstoffen. De tweede ontwikkeling is een systeem creëren waarmee bedrijven daadwerkelijk de mogelijkheid krijgen om bij te dragen aan een circulair systeem waarin hun biostromen die normaal gesproken in de afvalbak verdwijnen, zoals sinaasappelschillen, koffiedik en swill (gekookt keukenafval en etensresten), gebruikt kunnen worden voor de ontwikkeling van nieuwe producten. En dat tweede is waar De Clique bij komt kijken.

Opgezet in 2019 door Anja Cheriakova (Binbang) en Bas van Abel (Fairphone), De Clique’s missie is ervoor zorgen dat waardevolle biostromen die uit de stad komen, weer terug de stad in gaan. Dit doen ze door zich in te zetten op 3 pijlers: een CO2-neutrale ophaalservice waarbij bedrijven hun biostromen gescheiden op kunnen laten halen, een hoogwaardige opwerking van de biostromen waardoor de nutriënten direct terug in de (voedsel)producten komen, en een verkoopservice voor circulaire producten die gemaakt zijn uit diezelfde biostromen. Deze circulaire producten verschillen van thee en limonade tot aan oesterzwambitterballen, allemaal weer te kopen (en te verkopen aan gasten) door dezelfde bedrijven die de grondstoffen hiervoor leverden.

Circulariteit op z’n best dus. En dat in een stad dat voor corona nog zo’n circa 450.000 hotelgasten per jaar ontving, en waar de recreatiesector geen kleine bijrol speelt in de jaarlijkse afvalproductie. Bedrijven zoals De Clique dragen daarmee bij aan de duurzaamheidsdoelen van de gemeente Utrecht. Het zorgt namelijk voor CO2-reductie, verbeterde luchtkwaliteit, minder restafval én meer werkgelegenheid, zegt wethouder Susanne Schilderman (D66) van gemeente Utrecht, die verantwoordelijk is voor de portefeuille Circulaire Economie in de stad. ‘’Utrecht wil in 2050 een volledig circulaire stad zijn. Dat betekent dat we als doel hebben dat we al het eventuele afval, uit alle sectoren, vanaf 2050 kunnen hergebruiken. Om dat doel te kunnen halen is het belangrijk dat we steeds meer gaan denken aan en vooral handelen naar die hoge ambitie’’, aldus Schilderman.

Niet alleen de gemeente wil dat de recreatiesector verder verduurzaamt, ook toeristen kiezen hier steeds vaker voor. Zo blijkt uit een recent onderzoek van ABN AMRO dat vooral duurzame hotels profiteren van de opkrabbelende hotelmarkt na corona, wat te danken is aan het groeiende milieubewustzijn van toeristen en kostenbesparing van hotels met de huidige energieprijzen. Verduurzamen loont dus.

Accommodaties en andere bedrijven in de recreatiesector die met Green Key of Duurzaam Gastvrij gecertificeerd zijn vallen onder deze profiterende groep en voeren al verduurzamingsmaatregelen door: ‘’We vinden het belangrijk om bewust om te gaan met de wereld en ons milieu. Afvalscheiding is hier een belangrijk punt in’’, aldus Utrecht City Concepts die samenwerkt met De Clique. Daarnaast is voor gecertificeerde bedrijven in Utrecht de samenwerking met De Clique een mooie toevoeging op hun te behalen normen, aangezien afval één van de 12 thema’s is binnen de duurzaamheidsnormen van Green Key en Duurzaam Gastvrij. En bedrijven kunnen volgens Grand Hotel Karel V ook nog op een andere manier profiteren van de samenwerking met Clique: ‘’Onze afvalstromen worden goedkoper verwerkt en in een circulair systeem gebracht. Dat draagt bij aan de symbiose tussen kostenbesparingen en een betere leefwereld.’’

Gasten zelf merken trouwens niks van de extra scheidingsstappen zegt Utrecht City Concepts, maar plukken er wel de vruchten van met de te bestellen duurzame producten die op de menukaart staan dankzij hun kopje koffie of verse sinaasappelsap bij het ontbijt. Dat is ook één van de grote pluspunten van het systeem: mensen zien daadwerkelijk wat er gedaan kan worden met biostromen die normaal gesproken weggegooid worden. Zo verkoopt Utrecht City Concepts oesterzwambitterballen die gemaakt zijn met het verzamelde koffiedik dat voorheen als afval werd bestempeld in hun keuken. En ook Grand Hotel Karel V biedt deze duurzame snack aan op hun menukaart.

Toch zijn er in de recreatiesector ook obstakels omtrent afvalscheiding. Zo geeft Utrecht City Concepts aan dat afvalscheiding op de hotelkamers een stuk moeilijker is: ‘’In de hotelkamers is het niet haalbaar om al het afval gescheiden af te voeren. We geven aan onze gasten aan dat dit los aan te bieden is bij onze medewerkers maar gasten zijn hier nog niet altijd mee bezig. We merken wel dat de bewustwording steeds meer komt.‘’ En Grand Hotel Karel V geeft aan dat de implementatie van het systeem met extra afvalscheiding enige tijd en aanpassingen vergt om personeel eraan te laten wennen.

Desondanks biedt De Clique een makkelijke en vooral duurzame manier om anders om te gaan met biostromen die we nu nog vaak weggooien. En dat is broodnodig in de toekomst, vindt ook wethouder Schilderman: “Zoals we nu met grondstoffen en afval omgaan is niet houdbaar; we willen de stad toekomstbestendig maken. Initiatieven die anders omgaan met afval – dat kan immers ook weer een grondstof zijn – proberen we dan ook zo veel mogelijk te stimuleren vanuit de gemeente.”

Maar alleen afval hergebruiken is niet voldoende om volledig circulair te worden. Ook op het gebied van afvalpreventie moeten stappen worden gezet, beaamt wethouder Schilderman. Om dit te stimuleren zijn gedragsveranderingen bij zowel consumenten als bedrijven noodzakelijk. Zo zijn er verschillende manier waarmee bedrijven afvalpreventie kunnen bevorderen voor henzelf én hun gasten. Zo kunnen bedrijven hun gasten de mogelijkheid geven om eten dat ze niet op krijgen mee te laten nemen in een ‘doggybag’. Of het menu en porties van bepaalde gerechten aanpassen als deze vaak niet worden gekozen of maar deels worden opgegeten. En overgebleven voedsel dat niet meer gebruikt gaat worden kan aan consumenten in de buurt worden aangeboden via TooGoodToGo.

En bedrijven buiten Utrecht die graag meedoen? Daar is De Clique al mee bezig: ‘’Ons doel is om een model te creëren dat we overal kunnen kopiëren. Zodat er uiteindelijk in iedere stad een De Clique-hub te vinden is waar waardevolle organische stromen worden omgezet in nieuwe producten. We willen op de korte termijn (dit jaar) in Zuid-Holland ook een hub openen, hiervoor zijn we bezig met een investeringsronde. Ook Eindhoven en Amsterdam staan op de (lange termijn) planning.’’

Er is dus nog een lange weg te gaan om Nederland volledig circulair te maken. Een weg die begint bij anders kijken naar wat we weggooien. Want zoals De Clique ook aangeeft: ‘’Een optimaal toekomstbeeld is een afvalvrije wereld waarin we geen enkele reststroom meer als afval beschouwen.’’

Bekijk ook onze andere blogartikelen

Bieb Rijn en Venen
22-05-2024

Bibliotheek Alphen-Centrum introduceert ruil- en weggeefkast & plantenbieb | #groenidee

Bibliotheek Rijn en Venen Alphen-Centrum introduceert een inspirerend initiatief om duurzaamheid te bevorderen: de ruil- en weggeefkast & plantenbieb.

Meer lezen
Hampshire Hotel Delft Centre
25-04-2024

Hampshire Hotel Delft Centre renoveert hotelkamers duurzaam | #groenidee

Na 13 jaar heeft Hampshire Hotel Delft Centre een duurzame make-over gegeven aan hun kamers, waarbij milieubewustzijn voorop stond.

Meer lezen
Dierenpark Amersfoort
18-04-2024

Dierenpark Amersfoort schittert met grootste zonnecarport van de stad! | #groenidee

Dierenpark Amersfoort heeft zijn duurzame ambities kracht bijgezet door de opening van de grootste zonnecarport van Amersfoort, gelegen op het bovenste dek van hun parkeergarage.

Meer lezen
Flaasbloem
09-04-2024

RCN De Flaasbloem met een duurzame watertap voor eigen bronwater | #groenidee

RCN De Flaasbloem, een recreatiepark in Noord-Brabant, heeft een milieuvriendelijk initiatief op het park: een duurzame watertap voor eigen bronwater.

Meer lezen
Keurmeester column Hoe pak je door
28-03-2024

Hoe pak je dóór? | De rol van een keurmerk

Vorige maand reikte Stichting KMVK de Green Key certificaten voor 2024 uit. Dat waren er maar liefst 750. Want Green Key zit stevig in de lift. Vooral uit de hoek van de bungalowparken is er veel…

Meer lezen
Omniversum
26-03-2024

Museon-Omniversum vergroent gebouw met groendak | #groenidee

Het Museon-Omniversum in Den Haag heeft een groendak dat bedekt is met levende planten, waarmee het zorgt voor een groenere én gezondere omgeving.

Meer lezen
Landal Hoog Vaals
29-02-2024

Landal Hoog Vaals stimuleert duurzaam eten dineren met menukaart | #groenidee

Landal Hoog Vaals maakt gebruik van een duurzame menukaart, toegewijd aan groene keuzes en duurzaam genieten.

Meer lezen
Keurmeester column Plicht of Inspiratiebron
10-01-2024

Plicht of inspiratiebron? | Column van onze keurmeester

Als keurmeester van Green Key en Duurzaam Gastvrij loop ik alweer een paar jaar rond in de recreatiesector. Een van de zaken die mij opvalt, is dat de aandacht voor Green Key en Duurzaam Gastvrij…

Meer lezen
Europarcs Markermeer
21-12-2023

Europarcs Markermeer ondersteunt medewerkers met weggeefbak | #groenidee

Europarcs Markermeer heeft een sociaal én milieuvriendelijk initiatief met de weggeefbak voor medewerkers.

Meer lezen
Golden Tulip Leiden Centre
13-12-2023

Golden Tulip Leiden Centre innoveert ontbijtbuffet met duurzame dispenser | #groenidee

In een bewuste stap naar duurzaamheid heeft Golden Tulip Leiden Centre zijn ontbijtbuffet vernieuwd met een milieuvriendelijke ontbijtdispenser, mogelijk gemaakt door samenwerking met TLANT.

Meer lezen
Snowworld Landgraaf
07-12-2023

Snowworld Landgraaf vermindert de berg papierafval met sticker | #groenidee

Snowworld Landgraaf heeft in de toiletten pakkende stickers hangen die mensen aanzet om minder papier te verbruiken.

Meer lezen
Kapellerput hotel
28-11-2023

Hotel Kapellerput en Clean the World bundelen krachten voor gerecycled zeep | #groenidee

Hotel Kapellerput heeft een milieuvriendelijk partnerschap aangekondigd met Clean the World, resulterend in gerecycled zeep.

Meer lezen
Leonardo I Jmuiden Seaport Beach monoverpakkingvrij ontbijt
16-11-2023

Duurzaam ontbijtbuffet bij Leonardo Hotel IJmuiden Seaport Beach | #groenidee

Leonardo Hotel IJmuiden Seaport Beach omarmt duurzaamheid met twee innovatieve keuzes voor hun ontbijtbuffet, resulterend in aanzienlijke voordelen.

Meer lezen
Van der Valk Heerlen Swill communicatie
09-11-2023

Van der Valk Hotel Heerlen breidt duurzaamheid uit met duidelijke instructies voor afvalscheiding | #groenidee

Van der Valk Hotel Heerlen heeft een innovatief idee geïntroduceerd om hun inzet voor duurzaamheid verder te versterken. In de keuken van het hotel is een duidelijk instructieformulier opgehangen,…

Meer lezen
Groene Menukaart
06-11-2023

De Groene Menukaart: duurzaamheidsadvies voor historische panden

Wil je jouw historisch pand verduurzamen en tegelijkertijd je ecologische voetafdruk verkleinen? De Groene Menukaart biedt de perfecte mix van inspiratie en praktische tips voor een duurzamere…

Meer lezen
Reduceer CO2
06-11-2023

Reduceer je CO2-uitstoot door het gebruik van duurzame energie

Als ondernemer sta je tegenwoordig voor de keuze of, en hoe, je je organisatie wilt verduurzamen. Bijvoorbeeld op het gebied van zakelijke energie. Je kan bij het afsluiten vaneen nieuw…

Meer lezen
Two Brothers Hotels communicatie website
26-10-2023

Two Brothers Hotels communiceert effectief met duurzame websitepagina | #groenidee

Two Brothers Hotels zet een duurzame stap voorwaarts door een informatieve en gebruiksvriendelijke webpagina over Green Key en duurzaamheid op hun site te lanceren. Deze pagina biedt gasten…

Meer lezen
Preventie en Adaptatie
19-10-2023

Preventie & Adaptatie | Column van onze keurmeester

Extreme hitte en een groeiende kans op natuurbranden, kort opgevolgd door extreme piekbuien en wateroverlast. De uitersten die door verandering van het klimaat in het weerbeeld ontstaan worden ook…

Meer lezen
Roompot Callantsoog kas
16-10-2023

Roompot Callantsoog oogst duurzaamheid met eigen groente- en kruidenkas | #groenidee

Roompot Callantsoog heeft een groen initiatief gelanceerd door een eigen groente- en kruidenkas te introduceren. Deze kas voorziet gasten van vers, lokaal geteeld voedsel, waardoor niet alleen de…

Meer lezen
Vissoorten menukaart
01-10-2023

Welke vissoorten mogen op de menukaart?

Eén van de normen voor het thema Eten en Drinken gaat over het inkopen van verantwoorde vis. Wij krijgen regelmatig vragen (en klachten) binnen over de verschillende vissoorten die wel of niet op…

Meer lezen
Slim Energiecontract
15-09-2023

Slim Energiecontract | Column van onze keurmeester

Energiecontracten bieden steeds meer mogelijkheden. Wie zekerheid zoekt, sluit een meerjarig contract af. Wie goed kan inschatten hoe zijn verbruikspatroon gedurende de dag en de seizoenen…

Meer lezen
Hunebedcentrum Duurzame Wijn
23-08-2023

Het Hunebedcentrum introduceert duurzame wijnselectie | #groenidee

Het Hunebedcentrum presenteert een groen initiatief: een duurzame wijnselectie. De bezoekers worden nu verwend met wijnen van The Green Wine Company, geproduceerd door bevlogen wijnboeren die zich…

Meer lezen
Waufsberg afval
09-08-2023

Landal De Waufsberg innoveert met duurzaam afvalbeheer doormiddel van communicatie | #groenidee

Landal De Waufsberg heeft een idee geïntroduceerd dat niet alleen de gasten informeert over de afbraaktijd van verschillende soorten afval, maar hen ook actief aanmoedigt om de omgeving schoon te…

Meer lezen